Gelir Testine Tabi Tutulacak veya Tutulmayacak Kişiler

GELİR TESTİNE TABİ TULACAK – TUTULMAYACAK

KİŞİLER İLE GENEL SAĞLIK SİGORTASI PRİMİNİ

KENDİ ÖDEMEK ZORUNDA OLANLAR

1.GİRİŞ

Bilindiği gibi, sosyal güvenlik reformuyla genel sağlık sigortası ve gelir testi uygulaması gündeme gelmiş ve sosyal güvenlik reformu çerçevesinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunla genel sağlık sigortasına kademeli olarak geçilmesi ve nihayetinde 1/1/2012 tarihi itibarıyla ülke nüfusunun tamamının genel sağlık sigortası kapsamında olması ve bu tarih itibarıyla genel sağlık sigortası kapsamında olmayanların gelir testine tabi tutulmaları zorunluluğu öngörülmüştür.

Öncelikle kimlerin hangi şartlarla genel sağlık sigortalısı olacakları 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinde sayılmıştır.

Söz konusu şartlar dikkate alındığında, bazı kişiler gelir testine tabi tutulmadan direk olarak genel sağlık sigortalısı sayılacak ve bunlar adına zaten sağlık primi ödendiğinden veya aylık ve gelir aldıklarından (yani sağlık primleri çalışma esnasında zaten ödendiğinden) ayrıca bu kişiler için genel sağlık sigortası primi alınmayacaktır.

Ancak, durumları itibarıyla geçmişte ve bulundukları dönem itibarıyla adlarına sağlık primi ödenmemiş olanlar veya adlarına prim ödeyenler ya da gelir/aylık alanların bakmakla yükümlü kişi sıfatını haiz olmayanlar mutlaka gelir testine tabi tutularak, aile içindeki gelirlerine göre sağlık primleri ya Devlet tarafından ya da kendileri tarafından ödenerek yine zorunlu olarak genel sağlık sigortalısı olacaklardır.

2. GELİR TESTİNE TABİ TUTULMAYACAK OLANLAR

Devam eden sigortalılık, aylık ya da gelir alınması ya da bakmakla yükümlülük gibi durumlar dolayısıyla bazı kişiler gelir testine tabi tutulmamaktadır. Kimler genel sağlık sigortası kapsamında olmaları nedeniyle gelir testine tabi tutulmayacak denildiğinde;

– Kendi çalışmalarından dolayı adlarına prim ödenenler veya ödeyenler,

– Kendi çalışmalarından dolayı adlarına prim ödenenler ve prim ödeyenlerin bakmakla yükümlü kişileri,

– İsteğe bağlı prim ödeyenler,

– İsteğe bağlı prim ödeyenlerin bakmakla yükümlü kişileri,

– Kendi çalışmalarından dolayı veya hak sahibi olarak gelir ve aylık alanlar,

– Kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık bağlananların bakmakla yükümlü kişileri,

– Evlenme yardımı alan kız çocukları

– Anne ve babalarından dolayı bakmakla yükümlü kişi olmayan Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrenciler, avukatlık stajı yapanlar, Yükseköğretim Kanununa göre üniversitelerde yüksek öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler ile bunlardan kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına faaliyet gösteren dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dahilinde yükseköğretim gören yabancı uyruklu öğrenciler,

– Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler,

-İşsizlik ödeneği almakta olanlar

Ülkemiz ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri gelmektedir.

3.           GELİR TESTİNE TABİ TUTULACAK OLANLAR

a)           Vizesi dolan yeşil kartlılar

Yeşil kartlılar öncelikli olarak  gelir testine tabi tutulamayacak ve sadece vizesi dolanlar gelir testine tabi tutulacak olup, yeşil kartlı olanların vizeleri doluncaya kadar sağlık yardımı alınmaya devam edilecektir.

Ancak, yeşil kart vize süreleri dolanların bir ay içinde gelir testi yaptırmaları gerekmektedir.

b)           Erkek çocuklardan 18, 20 ve 25 yaşını doldurmuş olanlar

Erkek çocukları ister 01/10/2008 tarihinden önce isterse sonradan ilk defa anne veya babalarından dolayı sağlık yardımı almış olsunlar, ilköğretim için 18, ortaöğretim için 20 ve yükseköğrenim için de 25 yaşını tamamlamış olmaları durumunda gelir testine tabi tutulacaktır.

c)           5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa
anne veya babalarından dolayı sağlık yardımı alan                         öğrenci kız çocukları

Kız çocuklarından sadece 01/10/2008 tarihinden sonra ilk defa anne veya babasından dolayı sağlık yardımına hak kazanıp öğrenim durumuna göre aynen erkek çocukları gibi 18, 20 ve 25 yaşını doldurmuş olanlar gelir testine tabi olacaktır.

d)           Kısmi süreli ev hizmetlerinde çalışanlar veya normal                                                                   kısmi süreli ya da çağrı üzerine çalışanlar

Bu grupta yer alanlar da ay içerisinde kalan günleri (yani çalışılmayan günler) için zorunlu olarak sağlık primi de ödemek zorunda olduklarından, kalan günlerinin sağlık primlerinin ödenmesi için gelir testine tabi tutulacaktır.

e)           Yabancı uyruklular

Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklular, eğer bulunduğu ülke ve Türk mevzuatına göre çalışmıyorlarsa ve bunların oturma izin aldıkları süre bir yıl geçmişse bunlar da genel sağlık sigortalısı olmak üzere gelir testine girmek zorunda olacaklardır.

f)            İşsizlik ödeneği süresi tamamlanmış olanlar

İşsizlik ödeneği aldığı sürece genel sağlık sigortasından otomatikman yararlanılacak olmakla birlikte, ödenek süresi bitinlerin de yeniden işe girmemeleri halinde gelir testine tabi tutulmaları öngörülmüştür.

g)           Kayıt dışı çalışanlar

Çalıştıkları halde bildirimleri SGK’ya yapılmayanlar gelir testine tabi tutulacaklardır.

h)           Ücretsiz izin kullananlar

Çalışanların, bir aydan daha uzun süreli ücretsiz izin almaları durumunda kullandıkları iznin bir ayından sonra sağlık yardımı alamayacaklarından, bunlar da gelir testine gireceklerdir.

ı)            Gelir/aylık almayan, isteğe bağlı prim ödemeyen,                         çalışanların, emeklilerin veya isteğe bağlı prim                         ödeyenlerden dolayı eş, çocuk ve ana-baba olarak                         sağlık yardımı almayanlar

Hiçbir şekilde SGK’ya bağlı olmayanlar 1/1/2012 tarihinden itibaren mutlaka genel sağlık sigortası kapsamında olacaklarından bunların da gelir testi yaptırmaları gerekmektedir.

i)            Emekli Sandığı kapsamında isteğe bağlı sigorta                         primi ödeyenler

Bu kapsamda olanlar sağlık primi ödemediklerinden ve sağlık yardımı da almadıklarından, dolayı bunlar da 1/1/2012 tarihinden itibaren genel sağlık sigortası kapsamına alınmak üzere gelir testine tabi tutulacakladır.

4.           GENEL SAĞLIK SİGORTASI PRİMİNİ KENDİ                         ÖDEMEK ZORUNDA OLANLAR

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre herkesin genel sağlık sigortalısı olması amaçlanmıştır. Adı geçen kanun kapsamında farklı sigortalılık statüleri olanlar ile birlikte hiçbir sigortalılık haline tabi olmayan kişiler bu çerçevede genel sağlık sigortalısı olmaktadır. Bu kişilerden genel sağlık sigortası primini kendisi ödemekle yükümlü olanlar;

¸ Kendi Nam ve Hesabına Bağımsız Çalışanlar (Köy ve Mahalle Muhtarları Haricindeki 4b Sigortalıları )

• İsteğe Bağlı Sigortalılar

• Mütekabiliyet Esası dikkate alınarak, oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayanlar

• Gelir testi sonrası, aile içi kişi başı gelirinin asgari ücretin 13 ‘ünden fazla olan kişiler

• Yurtdışıdan gelerek Yök kontenjanına tabi olmayan ya da kısmi burslu ya da burssuz olarak okuyan yabancı uyruklu öğrenciler

4.           SONUÇ

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca yaklaşık olarak herkes genel sağlık sigortası kapsamına alınmıştır. Bu kişilerden bir kısmı için, gelir testine tabi olarak ödenecek genel sağlık sigortası prim miktarı belli olmakta iken, diğer kısım kişiler için gelir testine tabi olmaksızın ya ödenen sigortalılık primleri ile birlikte genel sağlık sigortası primini de ödenmekte ya da bu primi hiç ödenmeden genel sağlık sigortasından faydalanılmaktadırlar.

Kaynakça:

T.C Yasalar (16.06.2006) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Ankara: Resmi Gazete (26200sayılı)

Mikail KILINÇ

SGKMüfettiş Yrd.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir