Tag Archive for Defterler Süresinde Tastik Edilmezse Uygulanacak Cezalar

Defterlerin Tastik Zamanı

  •  DEFTERLERİN TASDİK ZAMANI
  • I-           GİRİŞ
  • Mükellefler tarafından tutulan defter ve belgeler ile mükellefin vergilendirme ile ilgili serveti, sermayesi, hesap durumu, faaliyet dönemlerinin hesapları ve neticeleri tespit edilmekle birlikte vergi ile ilgili tüm muameleleri ve mükellefin vergi karşısındaki durumu da kontrol edilebilir. Ayrıca mükellefin hesap ve kayıtlarının yardımı ile üçüncü şahısların vergi karşısındaki durumları da incelenerek kontrol edilebilir. Bu defter ve belgelerdeki kayıtlar sayesinde mükellef ticari işlemlerinin oto kontrolünü sağlama imkanına sahip olurken vergi idaresi de hem mükellefi hem de mükellefle ticari yönden bağlantılı olan üçüncü şahısların hesap ve işlemlerini kontrol etme imkanına sahip olur.
  • II-          VERGİ USUL KANUNUNA GÖRE DEFTER
    TUTMAK ZORUNDA OLANLAR
  • VUK’nun 172. madde hükmü ile;
  • 1. Ticaret ve sanat erbabı;
  • 2. Ticaret şirketleri;
  • 3. İktisadi kamu müesseseleri;
  • 4. Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler;
  • 5. Serbest meslek erbabı;
  • 6. Çiftçiler,
  • Aynı kanun esaslarına göre defter tutmak zorundadırlar. İktisadi kamu müesseseleriyle dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler defter tutma bakımından tüccarların tabi oldukları hükümlere tabidirler.
  • III-        VERGİ USUL KANUNUNA GÖRE TUTULACAK                                            DEFTERLER
  • 1- Bilanço Esasında Tutulacak Defterler (I.Sınıf Tüccarlar):
  • a) Yevmiye Defteri
  • b) Defterikebir
  • c) Envanter Defteri (Mevcudat ve Muvazene Defteri)
  • 2- İşletme Hesabı Esasında Tutulacak Defterler
    (II.Sınıf Tüccarlar):
  • a) İşletme Hesabı Defteri (İşletme Hesabını İhtiva Eden).(Çiftçi işletme defteri)
  • 3- Sınai Müesseselerinin Tutacakları Özel Kayıtlar:
  • a) İmalat Defteri
  • b) Kombine imalatta imalat defteri
  • c) Bitim işleri defteri
  • 4- Diğer Müesseselerin Tutacakları Özel Kayıtlar:
  • a) Bankaların gider vergisine ait kayıtları (BSMV Defteri)
  • b) Bankerlerin gider vergisine ait kayıtları (BSMV Defteri)
  • c) Sigorta Şirketlerinin gider vergisine ait kayıtları (BSMV Defteri)
  • 5- Diğer Defterler:
  • a) Damga resmi kayıtları (Damga Vergisi Defteri)
  • b) Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri
  • c) Ambar Defteri
  • d) Serbest Meslek Kazanç Defteri
  • e) Özel Defterler (Noterlerin ve noterlik görevini ifa ile mükellef olanların ve Borsa Acentelerinin resmi defteri “Kazanç Defteri” yerine geçer.)
  • IV-         TASDİKE TABİ DEFTERLER:
  • VUK’nun 220. maddesinde, aşağıda yazılı defterlerin bu bölümdeki esaslara göre tasdik ettirilmesi mecburidir:
  • 1- Yevmiye ve envanter defterleri;
  • 2- İşletme defteri;
  • 3- Çiftçi işletme defteri;
  • 4- İmalat ve İstihsal Vergisi defterleri; (Basit İstihsal Vergisi defteri dahil)
  • 5- Nakliyat Vergisi defteri;
  • 6- Yabancı nakliyat kurumlarının hasılat defteri;
  • 7- Serbest meslek kazanç defteri;
  • Yukarıda yazılı olanların yerine kullanılacak olan defterler de tasdike tabi tutulur. (Örn: Hekimler tarafından tutulan protokol defteri veya borsa acentelerinin tuttukları resmi defterler gibi)
  • 20 seri no’lu DVK Genel Tebliği ile kimlerin damga vergisi defteri tutması gerektiği belirtilmiş olup, ilgili tebliğde belirtilen şekilde damga vergisi defteri tutmak zorunda olanlarda damga vergisi defterini tasdik ettirmek zorundadırlar.
  • V-          TASDİK ZAMANI
  • a- Öteden Beri İşe Devam Etmekte Olanlar; Öteden beri işe devam etmekte olan mükellefler, defterlerini kullanacakları yıldan önce gelen son ayda tasdik ettirmek zorundadırlar.
  • Yani mükellefin hesap dönemi takvim yılı ise defterler bir önceki yılın Aralık ayında tasdik edilir. Kendisine özel hesap dönemi tanınmış olan mükellefler ise defterlerini özel hesap döneminin başladığı aydan önce gelen son ay içinde tasdik ettirmek zorundadırlar.
  • Örn: Mükellefin hesap döneminin takvim yılı olması halinde 2013 takvim yılında kullanacağı defterlerini 2012/ Aralık ayı içinde tasdik ettirmek zorundadır.
  • Özel hesap dönemi; 1.Haziran 2012 / 31.Mayıs 2013 olan mükellef defter tasdikini, 2012/ Mayıs ayı içinde yaptırmak zorundadır.
  • Mükellef öteden beri işe devam etmekle birlikte, bu işlerinin yanı sıra yeni bir işe başlaması halinde yeni işe ait işlemler eski işe ait defterlerde takip edilir. Bunun yanı sıra yeni işe başlamadan önce bu işle ilgili defter tasdik ettirilerek yapılan işlemler bu yeni işle ilgili tasdik edilen defterlere kayıt edilir.
  • b-Yeniden İşe Başlayanlar: Yeni işe başlayan mükellefler kullanacakları kanuni defterlerini işe başlamadan önce tasdik ettirmek zorundadırlar.
  • c-Yeni Bir Mükellefiyete Girenler: Yeni bir mükellefiyete girenler, kullanacakları kanuni defterlerini, yeni bir mükellefiyete girme tarihinden önce tasdik ettirmek zorundadırlar.
  • d- Sınıf Değiştirenler; Sınıf değiştirme tarihinden önce tutmak zorunda oldukları defterlerin tasdik işlemini yapmak zorundadırlar.
  • Örn: Öteden beri ikinci sınıf tüccar olarak defter tutan mükellef, iş hacminin VUK’nun 177. maddesinde belirtilen hadleri aşması nedeniyle 2013 takvim yılının başından itibaren birinci sınıfa geçecek olması nedeniyle, 2012/ Aralık ayı içinde defter tasdik işlemlerini yapmak zorundadır.
  • e-Vergi Muafiyeti Kalkanlar; Vergi muafiyeti kalkanlar ise muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak 10 gün içinde defterlerin tasdik işlemini yaptırmak zorundadırlar.
  • f- Tasdike tabi defterlerin dolması dolayısıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar: Mükelleflerin kullanmakta bulundukları kanuni defterlerinin yıl içinde dolması veya başka nedenlerle yıl içinde yeni defter kullanmak zorunda olanlar bu defterlerini kullanmaya başlamadan önce tasdik ettirmek zorundadırlar. Kullanmaya başlamadan önce ifadesi düzenlenen belgelerin deftere kayıt tarihidir. Düzenlenen belgenin deftere kayıt edilmesi gereken tarih kullanma tarihidir.
  • Örn: Bilanço esasına göre defter tutan mükellef, 2012 takvim yılına ait yevmiye defteri 15.10.2012 tarihinde dolmuştur. Mükellef 16-17.10. 2012 tarihlerinde deftere kayıt edilmesi gereken herhangi bir işlemi olmamıştır. Mükellefin düzenlediği 18.10.2012 tarihli belgenin 10 gün içinde (28.10.2012) deftere kayıt yapılması zorunlu olduğundan defter tasdikinin de bu süre içinde yapılması gerekir.
  • VI-DEFTER TASDİKİNİN YENİLENMESİ:
  • Tasdik yenileme işlemini ancak öteden beri mükellef olanlar yaptırabilmektedirler. Bu mükellefler bir hesap dönemine ait olarak tasdik ettirdikleri defterlerini herhangi bir sebeple tamamen kullanmadıkları takdirde istemeleri halinde bu defterlerini bir sonraki hesap döneminde de kullanabilirler.
  • Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyen ve normal hesap dönemine tabi olan mükellefler Ocak ayı içinde, Maliye Bakanlığınca kendilerine Özel Hesap Dönemi tanınmış olan mükellefler ise defterlerini kullanacağı hesap döneminin ilk ayı içinde tasdiki yeniletmeye mecburdurlar.
  • VII-TASDİK MAKAMLARI:
  • - Defterler; işyerinin, işyeri olmayanlar için ikametgahının bulunduğu yerdeki noter veya noterlik görevini ifa ile mükellef olanlar tarafından,
  • - Menkul kıymet ve Kambiyo Borsasındaki acenteler için Borsa Komiserliği tarafından,
  • -Anonim ve Limited Şirketlerin sadece kuruluş aşamasında, şirket merkezinin bulunduğu yer ticaret sicili memuru tarafından,(mükellefin kendi isteğine bırakılmış olup, istemeleri halinde işyerinin bulunduğu yerdeki noter veya noterlik görevini ifa ile mükellef olanlara da yaptırabilirler.)
  • - Noterlerin defterleri Sulh Hukuk Hakimliği tarafından, tasdik edilir.
  • VIII- DEFTERLERİN SÜRESİNDE TASDİK                    EDİLMEMESİ HALİNDE UYGULANACAK  YAPTIRIMLAR
  • 1-Defter tasdikinin hiç yapılmamış olması: Mükellef defterlerini hiç tasdik yaptırmamışsa haklarında önce VUK’ nun 352- I/8’ maddesine göre 2 kat usulsüzlük cezası kesilir. Ayrıca aynı kanunun 30/3. maddesi uyarınca re’sen vergi tarhı işlemine tabi tutulur.
  • 2- Defter tasdikinin kanuni süresinin sonundan başlayarak 1 ay geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olması: Bu durumda da defterler hiç tasdik ettirilmemiş kabul edilerek mükellef adına yine VUK’ nun 352-I/8’maddesine göre 2 kat usulsüzlük cezası kesilir. Ayrıca aynı kanunun 30/3. maddesi uyarınca re’sen vergi tarhı işlemine tabi tutulur.
  • 3- Defter tasdikinin tasdik süresinin sonundan başlayarak 1 ay içinde yaptırılmış olması: Defterlerin, tasdik süresinin sonundan başlayarak 1 ay içinde tasdikinin yapılması halinde ise mükellef adına VUK’nun 352/II-6’ ya göre usulsüzlük cezası kesilir.
  • IX -SONUÇ:
  • Özellikle Aralık ve Ocak ayı mükelleflerin ve meslek mensuplarının yoğun çalışma içinde oldukları ayların başında gelir. Bu nedenle mükelleflerin hangi defterleri tutmak zorunda oldukları ve defter tasdik sürelerini hatırlatmak yerinde olacaktır.
  • KAYNAKÇA:
  • T.C.Yasalar (04.01.1961) 213 sayılı VUK
  • Ayşe GINALI
  • Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
  • Vergi Dairesi Müdür Yardımcısı