Tag Archive for KDV İadesine Konu Teslimler ve İade Hesaplaması

İndirimli Orana Tami Konut Satışlarında KDV iade Uygulaması

2012 YILINDA İNDİRİMLİ ORANA TABİ KONUT SATIŞLARINDA KDV İADE UYGULAMASI

I-           GİRİŞ

Son yıllarda ekonomide meydana gelen olumlu gelişmelerle gayrimenkul piyasası çok hareketli günler yaşamaktadır. Gayrimenkul sektöründe yaygın olarak kullanılan yöntem, bilinen adıyla Kat Karşılığı Arsa teslimi yöntemiyle konut üretilmektedir. Bu yöntemle üretilen konutların büyük bir çoğunluğu orta gelir grubuna yönelik olduğu için çoğunlukla 150 m2 nin altında inşa edilmektedir. 1.1.1998 tarihinden itibaren 150 m2 ‘‘ye kadar konut teslimleri düşük oranda, %1 KDV’‘ye tabi tutulmaktadır. Müteahhitler söz konusu konutları inşa ederken çoğunlukla genel orandan (% 18) KDV yi yüklenip binaların satış aşamasında ise İndirimli Orandan (% 1) KDV hesaplamaktadır. Bu durumda ise mükellefe yansıtılamayan KDV tutarı müteahhidin üzerinde kalmaktadır. Ancak bizim yazımızın konusu İnşaat işiyle uğraşan müteahhitlerin satmış oldukları 150 m2 nin altındaki konutlar için İade işlemlerinin nasıl olması gerektiğini açıklayacağız.

II- İNDİRİMLİ OARANA TABİ İNŞAAT İŞLERİNE İLİŞKİN KDV İADE UYGULAMASI

A- Konuya İlişkin Yasal Düzenlemeler

KDV kanunun 29. maddesinde “…28. madde uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulu’nca tespit edilecek sınırı aşan vergi…” şeklinde hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle ilgili kanun maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunca vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulunca tespit edilen sınırı aşan KDV tutarlarının iade edileceği hüküm altına alınmıştır. Söz konusu maddede “ Bakanlar Kurulunca vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetler” şeklinde ifade edildiği için Bakanlar kurulunca vergi nispeti indirilen tüm teslim ve hizmetler için mükelleflerin üzerinde kalan vergiler için iade talebinde bulunabilirler.

Bu konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığınca 74,76,85,92 ve 99 Seri nolu Katma Değer Vergisi Genel tebliğiler yayınlanmıştır. Yine Maliye Bakanlığı uygulamaya ilişkin olarak 15,27,29 ve 41 nolu Katma Değer Vergisi Sirkülerinde açıklamalarda bulunmuştur.Söz konusu yapılan idari düzenlemeler doğrultusunda İndirimli Orana tabi gayrimenkul satışlarında iade uygulamasının esasları aşağıdaki gibidir.

1-           İndirimli Orana Tabi İşlem İçin Yüklenilen KDV
İndirim Yolu İle Telafi Edilmemiş Olmalıdır

1.1.1998 tarihinden itibaren 150 m2 ‘‘ye kadar konut teslimleri düşük oranda, %1 KDV’‘ye tabi tutulmaktadır. Müteahhitler söz konusu konutları inşa ederken çoğunlukla genel orandan (% 18) KDV yi yüklenmektedirler. Müteahhitler söz konusu teslim edilen 150 m2 gayrimenkul için yüklenilen KDV tutarının indirim yoluyla telafi edilmemiş olmalıdır.

2-           İndirimli Orana Tabi İşlem İçin Yüklenilen ve İndirim Yoluyla İle Telafi Edilmeyen İlgili Ay veya Yıl İçin   Belirlenen Limiti Aşmalıdır

Mükellefçe indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen ancak indirim yoluyla telefi edilemiyen KDV nin KDV kanununun 29/2. maddesi uyarınca istenebilmesi için o yıl için belirlenen alt limitten fazla olmalıdır. 2006/10379 sayılı B.K.K. ile aylık mahsuben iade imkanı getirilmiş olup aylık mahsuben iade için alt limit 2012 yılı için 15.800-TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu limit 116 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde(1) belirlenmiştir. Örneğin indirimli orana tabi gayrimenkul teslim eden mükellef söz konusu gayrimenkul nedeniyle 2012 yılı Nisan ayında 30.000-TL tutarındaki KDV yi indirim yoluyla telafi edilememişse mükellefe bunun 14.200-TL lik Kısmı mahsuben iade edilecektir.

41 Nolu Katma Değer Vergisi Sirkülerinde İndirimli Orana tabi işlemlerle diğer iade hakkı doğuran işlemlerin bir arada yapılması halinde İade hesabının “ … a-İndirimli Orana Tabi İşlemler Yanında Diğer İade Hakkı Doğuran İşlemlerin de Gerçekleştiği Dönemlerde İade Uygulaması 99 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin Kapsam başlıklı 1.1. bölümünde, indirimli orana tabi işlemlerden tam istisna kapsamına girenler dolayısıyla (ihraç kaydıyla teslimler dahil) yüklenilen vergilerden indirim yoluyla telafi edilemeyenlerin ilgili işleme ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde iade edileceği açıklanmıştır.99 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin yukarıdaki düzenlemesi gereğince indirimli orana tabi malları aynı dönemde hem vergiye tabi hem de tam istisna kapsamında teslim eden mükelleflerin bu işlemelerle ilgili yüklendikleri vergilerin iadesinde toplam iade miktarı içindeki payın dikkate alınması gerekmektedir.

Örnek: Bir mükellefin Ağustos/2006 vergilendirme dönemindeki iade talebinin 8 bin YTL’si indirimli orana tabi işlemlerden, 12 bin YTL’si ihracat istisnasından oluşmaktadır. Bu mükellefin aynı dönemde devreden katma değer vergisi ise 10 bin YTL’dir.

Buna göre, ilgili dönemde toplam iade tutarı içinde indirimli orana tabi işlemlerin [(8/20)x100=40] yüzde 40, ihracat istisnasının ise [(12/20)x100=60] yüzde 60’lık payı bulunmaktadır. Bu paylar dikkate alınarak Ağustos 2006 vergilendirme döneminde devreden 10 bin YTL katma değer vergisinin yüzde 40’ı olan 4 bin YTL’si indirimli orana tabi işlemlere ilişkin aylık mahsuben iade prosedürüne, kalan 6 bin YTL ise ihracat istisnasına yönelik iade sistemi içinde geri verilebilecektir…” Şeklinde açıklama yapılmıştır.

3-           İndirimli Orana Tabi İşlem Tam ve Kısmi İstisna
Kapsamında Teslim Edilmemiş Olmalıdır 

İndirimli orana tabi işlemlerde tam ve kısmi istisna kapsamına girenler bu istisnaların uygulanmasına ilişkin genel esaslara tabi olacaktır. Kısmi istisna kapsamına giriyorsa KDVK nun 33. maddesi uyarınca istisna kapsamına giren işlemlerle ilgili alış ve giderler dolayısıyla yüklenilen vergilerin indirimi veya mükellefe iadesi mümkün olmamaktadır. Tam istisna kapsamına giriyorsa ( ihraç kayıtlı teslimler dahil ) istisna kapsamına giren işlemlerle ilgili alış ve giderler dolayısıyla yüklenilen vergilerin indirim konusu yapılması, indirimle telafi edilememesi halinde, aynı kanunun 32. maddesi hükmü gereği o istisnanın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde iade olarak talep edilmesi gerekmektedir.

4-          İade Olunacak KDV İndirimli Orana Tabi İşlemlerin Bünyesine Giren KDV ile Sınırlıdır

İade Olunacak KDV İndirimli Orana Tabi İşlemler nedeniyle İade talep edilecek vergi tutarı iadeye konu işlemin bünyesine giren yani o işlemle ilgili yüklenilen KDV ile sınırlıdır. Diğer bir ifadeyle İndirimli orana tabi işlemin bünyesine girmeyen veya o işlemle ilgisi olmayan KDV nin iade talebinde dikkate alınması mümkün değildir.

Bununla birlikte bir vergilendirme döneminde iade edilecek vergi, o dönemdeki iade hakkı doğuran işlemlere ait bedeli ki burada indirimli orana tabi işlemlerin bedeli üzerinden genel KDV oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan KDV den fazla olamayacaktır.

B-          KDV İadesine Konu Teslimler ve İade Hesaplaması:

1-           İadeye Konu Teslimler:

Yukarıda da belirtildiği gibi İnşaat işlerinde İadeye konu edilecek teslim, 150 m2 ‘‘den düşük konut teslimleridir. 150 m2 ‘‘yi geçen konutlar ile işyeri teslimlerinin tamamı %18 oranında KDV’‘ye tabi olduğundan bu teslimler için iade söz konusu değildir.Teslim edilen konut, bir bedel mukabilinde satılmak suretiyle teslim edilmişse bu teslimin iadeye konu olacaktır.

Müteahhidin arsa sahibine teslim ettiği daireler ve kendi kullanımına tahsis ettiği daireler için V.U.K.’‘nun 267/2. sırasındaki düzenlemeye göre maliyet bedelinin toptan satışlarda %10, perakende satışlarda %5 fazlasıyla fatura düzenlemesi gerekmektedir. (Emsal bedelde KDV matrahı tespit edilirken, daire maliyetlerinin içerisine genel yönetim giderleri de dahil edilmesi gerekmektedir. KDV Kanunu Madde 27/4) Düzenlenen fatura üzerindeki emsal bedeller, yevmiye defterindeki kayıtlara gelir olarak yazılması söz konusu olmayacak, sadece KDV’‘leri kayıtlara işlenmesi yeterli olacaktır. KDV beyannamesinde de matrahlara herhangi bir tutar yazılmadan ilave edilecek KDV satırına yazılarak beyan edilecektir.

Müteahhidin inşaat devam ederken daire satması konusuna gelince, böyle bir durumda henüz daire yapılmamış, fiili bir teslimde bulunmamaktadır. Bu şekildeki satışa halk arasında topraktan satış diye adlandırılmaktadır. Bu satışta fatura kesilmiş ise vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş olduğundan fatura üzerindeki vergi, fatura düzenlenme döneminde beyan edilmesi gerekmektedir. KDV iadesinin talep edilebilmesi için teslimin yapılmış olması şart olduğundan teslimin yapılması beklenmelidir. 74 seri no’‘lu KDV Genel tebliğinde, iade hakkının doğması için, indirimli orana tabi işlemin gerçekleşmiş olmasını şart koşulmuştur.

İstanbul Defterdarlığının 2005 yılında verdiği özelgesinde(2) konuya ilişkin olarak “…Öte yandan aynı Kanunun 10/a maddesinde mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması, 10/b maddesinde ise malın teslimi ya da hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerle gösterilen miktarda sınırlı olmak üzere, fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi durumlarında vergiyi doğuran olayın meydana geleceği belirtilmektedir.

İşlemden önce fatura düzenlenmesi ile vergiyi doğuran olay meydana gelmekte ancak iade hakkını doğuran işlem vuku bulmamaktadır. Bu nedenle konutların tesliminden önce fatura düzenlenmesi halinde, bu teslimler üzerinden %1 vergi hesaplanarak beyan edilmesi, iade talebinin ise konutların teslim edildiği yıl içinde yapılması gerekmektedir. İade tutarına, önceki yıllarda yüklenilen ve iade hakkı doğuran teslimin yapıldığı yıla kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler de dahildir.

Öte yandan, katma değer vergisi yüklenimlerinin yıllar içinde devam edip konut inşaatının tamamlandıktan sonra satışın gerçekleştiği durumlarda ise teslimin gerçekleştiği yıl içinde iade talebinde bulunulabileceği tabidir….” Şeklinde görüş bildirilmiştir.

Yine Maliye Bakanlığınca verilen özelgede(3) “…KDV Kanunu’nun 10. maddesinin (a) bendine göre vergiyi doğuran olay, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile meydana gelmektedir. Aynı maddenin (b) bendinde ise, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesiyle vergiyi doğuran olayın meydana geleceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 29/2. maddesi ile Kanun’un 28. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup teslim ve hizmetin gerçekleştiği vergilendirme döneminde indirilemeyen ve tutarı Bakanlar Kurulu’nca tespit edilecek sınırı aşan verginin yılı içinde mahsuben, izleyen yıl içerisinde de mükellefin talebi doğrultusunda nakden veya mahsuben iadesine imkân tanınmıştır.

İade uygulamasına ilişkin açıklamalara 74, 76, 82, 85, 91, 92, 98, 99, 101 ve 106 Seri No.lu KDV Genel Tebliğleri ile 27, 29 ve 41 No.lu KDV Sirkülerleri’nde yer verilmiştir.

Buna göre, işlemden önce fatura düzenlenmesi ile vergiyi doğuran olay meydana gelmekte ancak iade hakkını doğuran işlem vuku bulmamaktadır. Bu nedenle konutların tesliminden önce fatura düzenlenmesi halinde, 150 m2’nin altındaki konutlar için % 1 oranında vergi hesaplanarak beyan edilmesi, iade talebinin ise konutların fiilen teslim edildiği yıl içinde yapılması gerekmektedir.

Öte yandan iade tutarına, teslim edilen mal veya ifa edilen hizmet için önceki yıllarda yüklenilen ve iade hakkı doğuran işlemin gerçekleştiği yıla kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen vergilerin dâhil edilebileceği tabiidir.” Şeklinde açıklama yapılmıştır.

2- İadeye Konu Edilecek Yüklenilen KDV’‘nin Hesabı:

KDV iadesi, hesaplanırken inşaat işinin başlangıcından bitimine kadar inşaatın maliyetine giren inşaat malzeme alımları, genel üretim ve yönetim giderleri ile ATİK dolayısıyla yüklenilen vergilerin tamamını kapsamaktadır.

Yukarıdaki bölümde açıklanan inşaatın maliyeti nedeniyle yüklenilen vergilerin indirimli orana tabi işlemlerde mahsup imkânının bulunmaması durumunda talep edilecek iade aşağıdaki aşamalardan geçerek hesaplanmalıdır. Söz konusu hesaplama yapılırken müteahhidin inşaatın yapımını tamamladığı ve daireleri müşterilerine teslim etmeye başladığı varsayılarak hesaplama yapılmıştır.

– Ocak ayı indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen vergiden, bu işlemlere ilişkin hesaplanan vergi çıkarılır.

– Bu vergi farkı beyannamedeki sonraki döneme devredilen KDV ile kıyaslanır.

– Sonraki döneme devreden KDV yoksa indirimli orana tabi işlemlerin bünyesine giren vergi yıllık veya aylık iade hesabında dahil edilmez.

– Sonraki döneme devreden KDV, bu vergi fark tutarını aşıyorsa; bu vergi farkının tamamı “aylık iade edilebilir KDV” olarak alınır.

– Sonraki döneme devreden KDV, bu vergi farkını aşmıyorsa sonraki döneme devreden KDV tutarı “aylık iade edilebilir KDV” olarak alınır. Söz konusu tutar 2012 yılı için 15.800-TL yi aşıyorsa aşan tutar mahsuben iade istenebilir. Bundan sonraki ayda yapılan hesaplamada ise aylık iade edilebilir verginin tamamının mahsuben iadesi istenebilir.

3- Yılı İçinde Mahsup Edilemeyen Vergilerin İadesi

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacağının yılı içinde mahsuben iade edilemeyen kısmı, izleyen yıl içinde mükellefin isteğine bağlı olarak, nakden veya mahsuben iade edilebilecektir. İade talebi en erken izleyen yılın Ocak dönemine ait olup Şubat ayı içinde verilecek, en geç Kasım dönemine ait olup Aralık ayı içinde verilecek KDV beyannameleri ile yapılabilecektir.

İndirimli orana tabi işlemlere ilişkin olup indirim yoluyla telafi edilemeyen yüklenilen vergi tutarları, yılı içinde mahsup edilen vergiler dikkate alınmadan, 74 ve 76 Seri No.lu KDV Genel Tebliğlerindeki açıklamalar çerçevesinde işlemlerin yapıldığı yılın tamamı için yıllık olarak ve Aralık dönemi sonu itibariyle hesaplanacaktır. Bu tutardan yılı içinde mahsup edilen vergiler düşüldükten sonra kalan kısmın 2012 yılı için 116 Seri Nolu KDV genel Tebliğinde belirtilen 15.800-TL’ yi aşan kısmı “İade Edilebilecek KDV” olarak hesaplanacaktır.

İzleyen yılın Ocak dönemi ile iade talebinin yapıldığı dönem arasındaki bütün dönem beyannamelerinde devreden vergi yer alıyor ve her dönemde devreden vergi tutarları “İade Edilebilecek KDV” tutarını geçiyorsa, iade edilebilecek KDV tutarının tamamı iade edilecektir. Bazı dönemlerde devreden vergi tutarları “İade Edilebilecek KDV” tutarının altında kalıyorsa, devreden vergi tutarının en küçük olduğu tutar iadeye esas alınacaktır. Aradaki dönemlerden herhangi birisinde devreden vergi yer almıyorsa iade yapılmayacaktır.

İndirimli orana tabi işlemlerden doğan iade alacağının yılı içinde mahsuben iade edilemeyen kısmı, izleyen yıl içinde mükellefin isteğine bağlı olarak, nakden veya mahsuben iade edilebilecektir. İade talebi en erken izleyen yılın Ocak dönemine ait olup Şubat ayı içinde verilecek, en geç Kasım dönemine ait olup Aralık ayı içinde verilecek KDV beyannameleri ile yapılabilecektir. 3 aylık vergilendirme dönemine tabi olan mükelleflerde iade talebi en erken izleyen yılın ilk 3 aylık, en geç üçüncü 3 aylık vergilendirme dönemlerine ait beyannamelerle yapılabilecektir.

Bu şekilde hesaplanan KDV alacağının 4.000 YTL’ yi aşmaması halinde nakden ve/veya mahsuben iade talepleri inceleme raporu, teminat ve YMM tasdik raporu aranılmadan yerine getirilecek, talep bu bölümün sonunda belirtilen belgelerin tamamlandığı tarih itibariyle geçerlik kazanacaktır.

İade talebinin 4.000 YTL ve üstünde olması halinde 4.000 YTL’ yi aşan kısmın nakden ve/veya mahsuben iadesi için vergi inceleme raporu veya YMM tasdik raporu ibraz edilmesi gerekmektedir. Talepler bu raporların ibraz edildiği tarihte geçerlik kazanacaktır.

4.000 YTL’ yi aşan tutarlar için teminat gösterilmesi halinde, teminatın gösterilip belgelerin tamamlanmasından sonra nakden ve/veya mahsuben iade talepleri yerine getirilecek, teminat vergi inceleme raporu veya YMM tasdik raporu ile çözülecektir.

III-SONUÇ

Müteahhitler tarafından İndirimli orana tabi konut teslimleri dolayısıyla yüklenilen ancak indirilemeyen KDV tutarı KDV kanununun 29/2 . maddesi uyarınca aylık mahsuben iade talebinde bulunulabilir. Ancak iade talebinde bulunulacak zaman ise iadeye konu işlemin gerçekleştiği zamandır. Yani indirimli orana tabi konut teslimlerinin müşteriye teslim edildiği tarih olacaktır. Konut teslim edilmeden önce Faturanın düzenlenmesinin iade açısından bir önemi yoktur. Yine özellikle birkaç yıl yapımı süren inşaatlarda ise iadenin istenebileceği tarih ise konutların fiilen teslim edilmeye başlandığı tarihten itibaren iade talebinde bulunabilirler.

_________________________________________

(1)19.01.2012 tarih ve 28178 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

(2) 07.03.2005 tarih ve DEF.0.034.18.29.1611 sayılı İstanbul Defterdarlığı Özelgesi

(3) 05.05.2011 tarih ve B.07.1.GİB.4.38.15.01.KDV-20-854/34 ( 299 sayılı Ocak 2012 Yaklaşım Dergisinde tam metni mevcuttur)

Fatih GÜNDÜZ

Vergi Müfettişi