Yılı Kapandıktan Sonra Gelen Faturalar ve Belgeler

Takvim yılının son dönemi olan aralık ayı KDV beyannamesi verildikten sonra ele geçen fatura ve benzeri belgelerdeki KDV’ler, yeni yıla ilişkin KDV beyannamelerinde indirim konusu yapılamaz. Ayrıca, bunların KDV hariç tutarları genellikle geçmiş yılı ilgilendirdiği için yeni yılda gider olarak da dikkate alınamaz.

 

Bu konuya ilişkin olarak çözüm yolları şöyle sıralanabilir ;

 

  • Rakam küçük olduğu için pratik bir çözüm aranıyorsa ve kapanan yıla ilave kayıt yapılmak istenmiyorsa, KDV dahil tutar, yeni yılda kanunen kabul edilmeyen gider yazılabilir. Tabiatıyla bu çözüm pratik olmakla beraber gelir veya kurumlar vergisi ile KDV yönünden mükellefe mali hak kaybettiren bir yöntemdir.(2)

 

“Korkmazlar” Ltd. Şti. 29.12.2010 tarihinde işletmesi ile ilgili olarak KDV dahil 1.700-TL gider yapmıştır. Söz konusu gidere ait fatura 05.01.2011 tarihinde işletmeye ulaşmıştır. İşletmenin yapacağı muhasebe kaydı ve diğer işlemler aşağıdaki gibi olacaktır.

Muhasebe Kaydı;

——————————05.01.2011————————————–

689 Diğer Olağan Dışı Gid. Ve Zararlar          1.700

       689.01 KKEG                               1.700

                               320 Satıcılar                                                1.700

———————————–/———————————————-

 

İşletme, 2010 yılına ilişkin olarak Nisan/2011 tarihinde vereceği kurumlar vergisi beyannamesinin ‘Diğer İndirimler ve İstisnalar’ bölümüne 1.700-TL yazarak 2010 hesap dönemi kurumlar vergisi matrahını hesaplayacak ve bu şekilde hesaplanan matrah üzerinden kurumlar vergisini ödeyecektir. 2010 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde 1.700-TL’sini “kanunen kabul edilmeyen gider” olarak beyanname üzerinde kurum kazancına ekleyecektir.

 

  • Vergi Kanunlarımız, geçmiş yıl hesaplarını kesinleştirmeleri açısından gelir vergisi mükelleflerine 3 ay, kurumlar vergisi mükelleflerine 4 ay süre tanımıştır. Bu süreler boyunca geçmiş yıl tarihini taşıyan kayıtların, kapanan yıl defterlerinde yapması mümkündür. Ocak ayı içinde yasal defterlere Noterde “görülmüştür” şerhi konulmuş olması (kapanış tasdiki) bu şerhin devamındaki sayfalara printer ile veya elle kayıt düşülmesini ve mali tabloların hazırlanmasında bu ilave kayıtların dikkate alınmasını engellemez. Geç gelen belgeye yönelik olarak ve belgedeki KDV dahil tutar üzerinden gider karşılığı ayrılarak gider kaydı yapılabilir. Yeni yılda ise söz konusu geç gelen belgeye istinaden gider karşılığı hesabı kapatılır. Bu takdirde gider yazma imkanı sağlanmış fakat KDV indirim hakkından vazgeçilmiş demektir. Her ne kadar KDV Kanunu’nun 58’inci maddesinde KDV nin gider yazılamayacağı esası var ise de bu esas indirilebilir KDV ile ilgili olup, indirim hakkının kaybedildiği hallerde KDV, duruma göre gider veya kanunen kabul edilmeyen gider konusu olabilir. (3)

 

Ancak, KDV tutarının kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması eleştiri konusu olmasını engelleyecektir. Bunun dışında gözden kaçırılmaması gereken bir noktada sevk irsaliyesi ile fatura tarihi arasındaki 7 günlük sürenin geçirilmemesidir. Yukarıda vermiş olduğumuz örneği bu kapsamda açıklarsak muhasebe kayıtları ve diğer işlemler aşağıdaki şekilde olacaktır;

 

- 1. Yol;

——————————31.12.2010————————————–

770 Genel Yönetim Giderleri             1.700

                               381 Gider Tahakkukları                       1.700

——————————05.01.2011—————————————

381 Gider Tahakkukları          1.700

                               102 Bankalar                                           1.700

————————————/———————————————-

- 2. Yol;

——————————31.12.2010————————————–

770 Genel Yönetim Giderleri            1.440

                               381 Gider Tahakkukları                          1.440

——————————05.01.2011—————————————

381 Gider Tahakkukları                                   1.440

689 Diğer Olağan Dışı Gid. Ve Zararlar            260

       689.01 KKEG                260

                               102 Bankalar                                             1.700

————————————/———————————————-

 

Son yapılan kayıtta KDV tutarı KKEG olarak kayıtlara alınmıştır. Fakat, fatura Aralık ayı KDV beyannamesinin verilmesinden önce gelirse KDV tutarı indirim olarak kayıtlara alınabilir.

 

Öte yandan, bazı durumlarda kapanan yıla ilişkin mal ve hizmet alımlarına ait faturalar, yeni yıla ait bir tarihle düzenlenmiş şekilde işletmeye gelebilmektedir. Böyle bir durumda faturanın KDV hariç tutarı özü itibariyle geçmiş yılı ilgilendirdiğinden KKEG olarak dikkate alınacaktır. KDV tutarının ise indirim konusu mu yoksa KKEG olarak mı kayıtlara alınacağı tartışmalı bir konudur. Ancak, bize göre, belli bir dönem ihtiva eden (X.X.2010-31.12.2010) ve elde olmayan sebeplerden dolayı işletmeye geç gelen belgeler yeni yıla ait bir tarihle düzenlenmiş olsa bile bu belgelere ilişkin KDV tutarları yeni yılda indirim konusu yapılabilir.(Örneğin; aralık ayına ait olup ocak ayı tarihiyle işletmeye gelen su ve elektrik faturaları(4) veya ciro primleri.

 

  • Geç gelen fatura veya benzeri belgeyi 31.12……….. itibariyle KDV indirimi yaparak kayda almak da mümkündür. Ancak Aralık KDV beyannamesi, bu kayıt dikkate alınmaksızın daha önce verildiğinden, indirim hakkının kullanılabilmesi için, Aralık KDV beyannamesinin bu ilave indirimi de içerecek şekilde yeniden tanzim edilmesi,  “DÜZELTME BEYANNAMESİ” Sistemden maliye bakanlığına verilmesi gerekir.(5)

 

Hazine aleyhine olan bu gibi düzeltme taleplerinin nasıl bir işleme tabi tutulacağı, 2002/8 no.lu Vergi Denetimi ve Koordinasyonu İç Genelgesi’nde açıklanmıştır. Ancak, genellikle hazine aleyhine olan düzeltme talepleri vergi incelemesine yapıldıktan sonra yerine getirilmektedir.

 

IV. SONUÇ

 

Dönem kapandıktan sonra ele geçen işletmeye ait faturalar bir sonraki yılın kayıtlarına alınmakla birlikte ilgili oldukları dönem kazancının tespitinde dikkate alınmalıdırlar. Bu faturalarda görünen KDV tutarları, duruma göre indirim, gider veya kanunen kabul edilmeyen gider olabilir.

 

Öte yandan, uygulamada sıklıkla karşılaşılan, kapanan yılla ilgili mal ve hizmet alımlarına ilişkin belgelerin yeni yıla ait bir tarihle düzenlendiği durumlarda mükellefler mali kayıplara uğramaktadırlar. Bu durum tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Bu konuya ilişkin bu tartışmaları dikkate alacak şekilde yeni bir düzenleme yapılması yerinde olacaktır.

 

 

Bir önceki yazımız olan Yeni TTK'ya göre Ticari Defterleri Saklama Zorunluluğu başlıklı makalemizde Yeni TTK ya göre Defter Saklama Mecburiyetine Uymama Cezası ve Yeni TTK ya göre Defter Saklama Süresi hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir